LEGENDARNA WIEŻA BABEL

"A wszyscy ludzie na ziemi posługiwali się jednym językiem, tak że doskonale się nawzajem rozumieli. I nadszedł czas, gdy podróżowali ze wschodu, że znaleźli równinę w ziemi Szinar; i osiedlili się tam... I rzekli: wybudujmy miasto i wieżę, której wierzchołek sięgałby do niebios..." Tak w Księdze Rodzaju rozpoczyna się opowieść o wieży Babel, zbudowanej przez potomków Noego. "I przybył Pan, by ujrzeć to miasto i jego wieżę... i przewidując, że dopóki ludzie będą mówili jednym językiem, dopóty nie zaniechają tego, co przedsięwzięli, pomieszał im języki, tak że od tej pory jeden nie mógł zrozumieć drugiego, i rozproszył ich po całej powierzchni ziemi". Ta dziwna opowieść łączy w sobie dwa zupełnie oddzielne mity. Jeden z nich opowiada, jak to ludzie chcieli zbudować wieżę do nieba i jak za swoją zarozumiałość zostali ukarani, podczas gdy drugi mówi o wielości języków. Ten drugi został dodany do pierwszego zapewne z powodu podobieństwa słowa Babel, które w języku babilońskim brzmi Babili, czyli "Brama Boga", do hebrajskiego terminu babal, oznaczającego "pomieszanie". Ale dlaczego ze wszystkich ziguratów w Mezopotamii (ziemia Szinar), które mogły być wzięte pod uwagę w opowieści o wieży, wybrano ten z Babilonu? Odpowiedź wydaje się prosta - ponieważ Księga Rodzaju nabrała ostatecznego kształtu podczas babilońskiej niewoli Hebrajczyków, rozpoczętej w 597 roku p.n.e.

Powstanie Babilonu
Babilon, starożytne miasto niedaleko współczesnej Hilla, na południe od Bagdadu, w środkowym biegu Eufratu, istniał na długo przed przybyciem tu Hebrajczyków. Pierwsze wzmianki o Babilonie pochodzą z III tysiąclecia p.n.e., chociaż miasto dopiero wtedy zyskało na znaczeniu, gdy semiccy najeźdźcy z zachodu uczynili je swoją stolicą. Największą sławę wśród pierwszych władców miasta zyskał szósty król z dynastii amoryckiej, Hammurabi (1792-1750 p.n.e.), który wybudował w Babilonie pierwszy zigurat. Jego władza rozciągała się na całą Mezopotamię, a za jego panowania Babilon przeżywał wielki rozkwit kultury, literatury, matematyki, astronomii i astrologii, a szczególnie prawodawstwa. Mówi o tym między innymi czarna diorytowa stela, odnaleziona w Suzie (gdzie została przewieziona w 1600 roku p.n.e. przez Elamitów). Na tej znajdującej się obecnie w Luwrze steli zapisany jest słynny Kodeks Hammurabiego, od którego pochodzi znana zasada odwetu: oko za oko, ząb za ząb. W latach 1899-1917 na terenie Babilonu prowadziła prace wykopaliskowe niemiecka ekspedycja pod kierunkiem architekta Roberta Koldeweya. Za przewodnik po kopcach, które przykry-wały ruiny, służyły relacje starożytnych o tym bajecznym mieś-cie, zwłaszcza greckiego historyka Herodota, który odwiedził Babilon w 460 roku p.n.e., i Ktezjasza, nadwornego fizyka króla perskiego Artakserksesa II.